Cultuurverandering; gevecht of kwestie van trainen?

Dat ons gedrag en onze communicatie direct impact hebben op de bedrijfscultuur, werkgeluk en verzuimcijfers is bekend. Om helder neer te zetten waar het over gaat geef ik een paar voorbeelden die we allemaal herkennen in de systemen om ons heen:

1. De klaagcultuur: klagen maar niet dragen of vragen

Stel je voor dat er binnen een team regelmatig geklaagd wordt over een bepaalde werkwijze die als inefficiënt wordt ervaren. Als er echter geen actie wordt ondernomen om dit probleem aan te pakken, leidt dit tot machteloosheid en frustratie bij de medewerkers. Dit kan de bedrijfscultuur negatief beïnvloeden door een sfeer van apathie en ontevredenheid te creëren.

2. De angstcultuur: liever duiken dan doen

In een bedrijf waar medewerkers bang zijn om fouten te maken en daardoor terughoudend zijn om nieuwe ideeën naar voren te brengen, kan de innovatie en groei ernstig worden belemmerd. Dit kan leiden tot een cultuur van stagnatie en gebrek aan vooruitgang, wat het werkgeluk van medewerkers kan aantasten en hun betrokkenheid bij het bedrijf kan verminderen.

3. De gesloten cultuur: schaamte en schuld in stilte verhuld

Wanneer er binnen een organisatie sprake is van onoprechte communicatie en gebrek aan transparantie, omdat er schaamte ligt op het maken van fouten of concurrentiestrijd is, worden onduidelijkheden niet uitgesproken of bevraagd. Dan wordt ook het vertrouwen in elkaar verloren. Dit kan leiden tot een cultuur van 'aannames doen', wantrouwen en onzekerheid ervaren, wat de samenwerking en efficiëntie binnen teams kan ondermijnen en de duurzaamheid van het bedrijf in gevaar kan brengen.

Drie bekende onderzoeken bewijzen dat het verband tussen de cultuur en je de uiteindelijke menselijke en commerciële resultaten in alle opzichten een lineaire is:

1. Een onderzoek uitgevoerd door het Happiness Research Institute toonde aan dat werknemers die gelukkig zijn op hun werk productiever zijn, een hogere kwaliteit van leven ervaren en minder vaak ziek zijn.

2. Een studie gepubliceerd in het British Medical Journal wees uit dat werknemers die zich gelukkig voelen op het werk een lager ziekteverzuim hebben en minder vaak last hebben van stressgerelateerde klachten.

3. Onderzoek van Gallup toonde aan dat bedrijven met een sterke bedrijfscultuur en betrokken medewerkers een significant lager ziekteverzuim hebben dan bedrijven waar de bedrijfscultuur minder positief is.

Al deze onderzoeken benadrukken het belang van een positieve bedrijfscultuur voor het werkgeluk en de gezondheid van medewerkers. Een gezonde en ondersteunende werkomgeving kan leiden tot meer betrokkenheid, hogere productiviteit en een lager ziekteverzuim, wat uiteindelijk bijdraagt aan het succes en de duurzaamheid van een organisatie.

Als deze aspecten zo nauw met elkaar verbonden zijn, HOE kunnen we de bedrijfscultuur en verbinding dan versterken en merkbaar verbeteren?

De bedrijfscultuur lijkt misschien een ongrijpbaar fenomeen, het monster dat zomaar onder je bed vandaan kan komen. Niets is minder waar. Het kan de vorm krijgen die we willen: het is namelijk een zichtbare en hoorbare dimensie in het bedrijf. De VORM waarmee we communiceren, hoe we klinken, eruit zien, elkaar aankijken, hoe we zitten, staan, bewegen, de afspraken die we maken en de manier waarop we deze naleven. Hoe beter we elkaar begrijpen en mensen zich met elkaar verbinden, hoe meer de cultuur het werkgeluk positief beinvloedt en de stress vermindert.

De VORM van communicatie is ons nooit aangeleerd op school. Waar schoolsystemen en studies onze linker hersenhelft verrijken, loopt de ontwikkeling in communicatie en emotionele intelligentie schromelijk achter. We worden ons amper bewust van wat we uitstralen, hoe we de ander benaderen en wat we van onszelf laten zien. Dat laatste gebeurt volgens de wet van contrast. In stemgebruik, fysieke communicatie (mimiek, gebaren, lijf) en taal. Deze interpreteren we niet allemaal hetzelfde, maar over het algemeen is daar erg veel uniformiteit. Zo hebben kleuren, gezichtsbewegingen, houding, manier van ademhalen, ontspanning of spanning, universele interpretaties die te maken hebben met hoe ons oerbrein werkt. We zijn immers niet veel slimmer dan de Californische zeeslak zoals in het eerste hoofdstuk van dit boek wordt uitgelegd: we moeten primair reageren op prikkels om als soort te overleven.

Cultuur en gedrag

Een onderzoek van Prof. Alex Pentland van het MIT Media Lab toonde aan dat non-verbale communicatie een significante impact kan hebben op de bedrijfscultuur. Door het analyseren van non-verbale signalen binnen teams, zoals lichaamstaal en toon van de stem, kon hij voorspellen welke teams succesvol zouden zijn. Teams die meer gelijkmatig deelnamen in de conversatie en meer non-verbale synchroniciteit vertoonden, hadden een sterkere bedrijfscultuur en presteerden beter.

Een studie uitgevoerd door Matsumoto in 2011 toonde aan dat training in non-verbale communicatie een toename gaf in emotionele intelligentie bij deelnemers. Mensen die deelnamen aan een programma gericht op het verbeteren van non-verbale expressie en interpretatie vertoonden na de training een verbetering in hun vermogen om emoties te herkennen, begrijpen en reguleren.

De vorm van onze communicatie is een motorische, dus trainbaar.

Het gaat letterlijk om gedrag. Gedrag en motoriek is te trainen. Lichaamstaal kun je leren gebruiken of juist meer ontspannen, gezichtsmimiek kun je bewust worden en leren inzetten. Je stem, spraak en taal kun je oefenen. Zo kun je je bewust worden van je luistergezicht omdat dit de afstandsbediening is van de spreker tegenover je. Of je wordt je bewust van het feit dat je tijdens het luisteren helemaal niet veel ademhaalt omdat je ófwel slecht hoort, óf bang bent het niet te begrijpen of iets te missen als je ontspant. Dit gedrag komt vaak voort uit faalangst die onbewust is geworden.

Zo zijn er heel veel gewoonten en gedragingen gekoppeld aan innerlijke factoren die we zelf heel (onbewust) gewoon vinden maar die in de communicatie iets doen met de ander. Deze TAAL, de 'DE TAAL VAN DE TOEKOMST' is in leerlijnen neergezet die geaccrediteerd zijn dankzij samenwerking met universiteiten en deskundigen. Omdat we juist in deze tijd, waarin technologie en ai de overhand gaan nemen, onze menselijke communicatie te borgen hebben!

Geen gevecht dus. Een kwestie van doen, oefenen, trainen, spiegelen, leren en vooral: lachen. Hadden we dit maar op school geleerd!

#cultuurverandering #gedrag #nonverbale #communicatie #menselijkheid #verbinding #cultuur #diversiteit #ziekteverzuim #emotionele intelligentie